AB’DE PLASTİK ŞİŞELER İÇİN GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ İÇERİK KURALLARI KABUL EDİLDİ
Avrupa Komisyonu, tek kullanımlık plastik içecek şişelerinde geri dönüştürülmüş plastik içeriğinin hesaplanmasına yönelik yeni kuralları 30 Haziran’da kabul etti. Düzenleme, kimyasal geri dönüşüm yöntemlerinin hedeflere dahil edilmesinden üçüncü taraf doğrulamasına kadar önemli yenilikler getirirken, Türkiye’den AB’ye ihracat yapan firmalar açısından da yeni yükümlülükler öngörüyor.
Avrupa Birliği, plastik atıkların döngüsel ekonomiye kazandırılmasına yönelik yeni bir adım attı. Avrupa Komisyonu tarafından 30 Haziran tarihinde kabul edilen mevzuat, tek kullanımlık plastik içecek şişelerinde zorunlu geri dönüştürülmüş plastik içeriğinin nasıl hesaplanacağını ve hangi geri dönüşüm yöntemlerinin bu kapsama alınacağını belirliyor.
Sponsorlar
Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca mekanik geri dönüşüm değil, belirlenen koşulları karşılayan kimyasal geri dönüşüm yöntemlerinin de geri dönüştürülmüş içerik hedeflerine dahil edilmesi öngörülüyor. Böylece plastik atıkların yeniden hammaddeye dönüştürülmesinde farklı teknolojilerin kullanılmasının önü açılıyor.
Şişenin Tamamı Hesaplamaya Dahil Edilecek
Düzenlemenin dikkat çeken değişikliklerinden biri, geri dönüştürülmüş içerik oranının hesaplanma yöntemi.
Yeni yaklaşımda yalnızca şişenin ana gövdesi ve kapağı değil, etiketler ve şişe üzerinde kullanılan kılıflar (sleeves) da hesaplamaya dahil edilecek. Böylece ürünün geri dönüştürülmüş plastik içeriği daha bütüncül bir yöntemle değerlendirilecek.
Geri dönüştürülmüş plastik tanımının kapsamı da netleştiriliyor. Buna göre zorunlu hedeflerin hesaplanmasında yalnızca tüketici sonrası plastik atıklardan (post-consumer waste) elde edilen geri dönüştürülmüş malzemeler dikkate alınacak.
Üretim tesislerinde ortaya çıkan imalat artıkları ve üretim firesi gibi tüketici öncesi atıklar (pre-consumer waste) ise zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hesabına dahil edilmeyecek.
Kimyasal Geri Dönüşümde Üçüncü Taraf Doğrulaması
Yeni Düzenleme Neleri Değiştiriyor?
Yeni mevzuat, geri dönüştürülmüş içeriğin hesaplanmasından doğrulama süreçlerine kadar bir dizi yeni uygulama getiriyor. Düzenlemenin öne çıkan başlıkları şöyle:
• Kimyasal geri dönüşüm de kapsama giriyor: Belirlenen koşulları karşılayan kimyasal geri dönüşüm yöntemleri, zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedeflerinin hesaplanmasında kullanılabilecek.
• Şişenin tamamı dikkate alınacak: Şişe gövdesi ve kapağın yanı sıra etiketler ve kılıflar (sleeves) da geri dönüştürülmüş içerik hesabına dahil edilecek.
• Yalnızca tüketici sonrası atıklar sayılacak: Geri dönüştürülmüş plastik tanımı, tüketici sonrası plastik atıklardan (post-consumer waste) elde edilen malzemeleri kapsayacak. Üretim sırasında ortaya çıkan imalat artıkları (pre-consumer waste) bu hesaplamaya dahil edilmeyecek.
• Kimyasal geri dönüşüm doğrulanacak: Kimyasal geri dönüşüm kullanan operatörler için yıllık üçüncü taraf doğrulaması öngörülüyor.
• İzlenebilirlik güçlenecek: Geri dönüştürülmüş plastiğin kaynağı, kullanılan teknoloji ve malzeme miktarı gibi bilgilerin belgelenmesi daha önemli hale gelecek.
Türkiye İçin Kritik Tarih: 21 Kasım 2027
Düzenlemenin Türkiye açısından en önemli bölümlerinden biri, AB dışındaki ülkelerde geri dönüştürülen plastiklerin zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedeflerine nasıl dahil edileceği.
Türkiye dahil OECD ülkelerinde tüketici sonrası plastik atıklardan elde edilen geri dönüştürülmüş plastikler, 21 Kasım 2027 tarihinden itibaren belirli koşullar altında AB’nin zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedeflerinde dikkate alınabilecek.
Bu tarihe kadar ise söz konusu hedefler açısından yalnızca AB içerisinde geri dönüştürülen plastikler hesaba katılacak.
Türkiye’de geri dönüştürülen plastiklerin 21 Kasım 2027 sonrasında sisteme dahil edilebilmesi de otomatik olmayacak. Avrupa Komisyonu’nun Türkiye’deki uygulamaların “çevresel açıdan sağlıklı plastik atık yönetimi” gerekliliklerini karşıladığına ilişkin değerlendirme yapması ve olumlu karar vermesi gerekecek.
Bu durum, Türkiye’deki plastik geri dönüşüm sektörü açısından önümüzdeki dönemde AB standartlarına uyum, izlenebilirlik ve doğrulama sistemlerinin önemini daha da artıracak.
Türk İhracatçılara Yeni Beyan Yükümlülüğü
Yeni düzenleme AB pazarına ürün sunan Türk ihracatçıları açısından da ilave belge ve izlenebilirlik gereklilikleri getiriyor.
Türk ihracatçıların AB pazarına sundukları her bir ürün grubu (batch) için geri dönüştürülmüş içeriğe ilişkin beyan sunmaları gerekecek.
Bu beyanda kullanılan malzemenin ağırlığı, geri dönüştürülmüş hammaddenin menşei ve uygulanan geri dönüşüm teknolojisi gibi bilgilerin yer alması öngörülüyor.
Dolayısıyla geri dönüştürülmüş içeriğin yalnızca kullanılması değil, kaynağından nihai ürüne kadar belgelenebilir ve doğrulanabilir olması da giderek daha önemli hale gelecek.
Plastik Sektöründe İzlenebilirlik Öne Çıkıyor
Avrupa Birliği‘nin yeni düzenlemesi, plastik sektöründe geri dönüştürülmüş içerik kullanımını artırmanın yanı sıra geri dönüşüm zincirinin daha şeffaf ve izlenebilir hale getirilmesine yönelik önemli bir adım niteliği taşıyor.
Kimyasal geri dönüşümün belirli koşullar altında sisteme dahil edilmesi yeni teknolojiler açısından fırsat yaratırken, üçüncü taraf doğrulaması ve tüketici sonrası atık şartı sektörün karşılaması gereken yeni kriterleri de beraberinde getiriyor.
Türkiye açısından ise 21 Kasım 2027 tarihi kritik bir eşik olarak öne çıkıyor. AB pazarına plastik ürün ve geri dönüştürülmüş hammadde sağlayan şirketler için önümüzdeki dönem; geri dönüşüm teknolojilerinin yanı sıra izlenebilirlik, belgelendirme ve mevzuata uyum altyapısının da güçlendirilmesini gerektirecek.
Sektörel Dergilerimiz